samolotOdwołane i opóźnione loty to zmora nie tylko tanich linii lotniczych. Coraz częściej zdarzają się strajki pracowników nawet renomowanych linii lotniczych, Jako pasażerowi należą Ci się nie tylko świadczenia łagodzące skutki takich zdarzeń, ale odszkodowania. I to niemałe. Masz tego świadomość? Potrafisz korzystać ze swoich prac konsumenta-pasażera?

– Konsumentom podróżującym z/lub do jakiegokolwiek kraju UE/EOG/Szwajcarii przysługuje odszkodowanie i pomoc w przypadku odmowy przyjęcia na pokład, odwołania lub dużego opóźnienia lotu –wyjaśnia prawnik Anna Damas z firmy Chudzik i Wspólnicy Radcowie Prawni.

 

Kiedy lot się opóźnia

W przypadku opóźnienia lotu przewoźnik ma obwiązek zapewnić pasażerom pomoc polegającą na dostarczeniu posiłków oraz napoi w ilościach adekwatnych do czasu oczekiwania. W przypadku, gdy występuje konieczność pobytu przez jedną albo więcej nocy lub gdy zachodzi konieczność pobytu dłuższego niż planowany przez pasażera, przewoźnik jest zobowiązany do zapewnienia pasażerowi zakwaterowania w hotelu oraz transportu pomiędzy lotniskiem a miejscem zakwaterowania. Ponadto, w przypadku opóźnienia lotu pasażerom bezpłatnie przysługują dwie rozmowy telefoniczne, dwie przesyłki faksowe lub e-mailowe.

– Co wydaje się jednak ważniejsze, a z czego nie wszyscy konsumenci zdają sobie sprawę, pasażerowie opóźnionych lotów mogą żądać odszkodowania, jeżeli przybędą do miejsca docelowego 3 godziny lub więcej po pierwotnie przewidzianej przez przewoźnika lotniczego godzinie przylotu. Wysokość odszkodowania jest uzależniona od dystansu lotu, który uległ opóźnieniu. I takw przypadku lotów do 1 500 km przysługuje odszkodowanie w wysokości 250 euro, w przypadku lotów na dystansie 1 500-3 500 km – euro, zaś jeśli lot miał odbywać się na dystansie powyżej 3 500 km przysługuje odszkodowanie w wysokości 600 euro – tłumaczy Anna Damas.

Gdy brakuje miejsca ba pokładzie

Roszczenie o wypłatę odszkodowania może powstać również w przypadku stosowania przez linie lotnicze tzw. overbookingu, czyli sprzedaży biletów w liczbie większej, niż może pomieścić dany kurs. Niektóre linie lotnicze stosują taki zabieg w przypadku popularnych tras i terminów, by uniknąć pustych miejsc, w razie gdyby nie wszyscy podróżni stawili się na lotnisku.

– Gdy jednak okaże się, że liczba osób chcących skorzystać z danego lotu jest większa, niż liczba miejsc w samolocie, osobom, którym odmówiono przyjęcia na podkład przysługuje odszkodowanie. Jego wysokość jest zależna od dystansu, na którym odbywa się lot i wynosi odpowiednio, podobnie jak w przypadku opóźnienia,250 euro, 400 euro lub 600 euro – wyjaśnia prawnik z firmy Chudzik i Wspólnicy Radcowie Prawni.

Jeśli lot został anulowany

– Podobnie jak w przypadku opóźnienia, linie lotnicze zobowiązane są zapewnić pasażerom odpowiednią opiekę polegającą na dostarczeniu posiłków oraz zagwarantowaniu bezpłatnego połączenia telefonicznego lub e-maili – informuje Anna Damas.

W przypadku odwołania lotu, przewoźnik jest zobowiązany zapewnić pasażerom zależnie od wyboru konsumenta:

  • zwrot pełnego kosztu biletu w terminie 7 dni (w przypadku, gdy pasażer decyduje się odstąpić od umowy),
  • zmianę planu podróży, czyli alternatywny lot w najwcześniejszym możliwym terminie albo
  • lot w innym terminie dogodnym dla pasażera (w miarę dostępności wolnych miejsc) na tej samej trasie, w takich samych lub podobnych warunkach przewozu (w tym również za pośrednictwem innej linii lotniczej lub innym środkiem transportu).

Dodatkowo pasażerom za odwołanie lotu przysługuje odszkodowanie w wysokości określonej analogicznie, jak w opisanych powyżej przypadkach opóźnienia lotu i odmowy wstępu na podkład samolotu.

Czasem odszkodowanie nie przysługuje

Przewoźnik nie ma obowiązku wypłaty odszkodowania, jeżeli:

1) pasażerowie zostali poinformowani o odwołaniu lotu najpóźniej 14 dni przed planowanym czasem odlotu;

2) pasażerowie zostali poinformowani o odwołaniu lotu w okresie od 2 tygodni do 7 dni przed planowanym czasem odlotu i równocześnie zaproponowano im zmianę planu podróży umożliwiającą im wylot nie wcześniej niż 2 godziny przed planowanym czasem odlotu i przylot do miejsca docelowego nie później niż 4 godziny po planowanym czasie;

3) odwołanie lub opóźnienie lotu jest konsekwencją wystąpienia siły wyższej, czyli nadzwyczajnych okoliczności, którym przewoźnik nie mógł zapobiec.

Zgodnie z najnowszym orzecznictwem pojęcie nadzwyczajnych okoliczności nie powinno być jednak tłumaczone rozszerzająco. W orzeczeniu z dnia 2 sierpnia 2016 r. wydanym w sprawie o sygnaturze I OSK 1971/12 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż usterka techniczna nie należy do sytuacji nadzwyczajnych, jakim jest działanie siły wyższej. W uzasadnieniu przywołanego wyroku sąd tłumaczył, iż aby zwolnić się z odpowiedzialności odszkodowawczej przewoźnik musi dowieść, że nawet przy użyciu wszystkich zasobów ludzkich i materiałowych oraz środków finansowych, jakimi dysponował, w sposób oczywisty nie mógł – bez poświęceń niemożliwych do przyjęcia z punktu widzenia możliwości jego przedsiębiorstwa w danym momencie – uniknąć sytuacji, w której zaistniałe nadzwyczajne okoliczności skutkowały opóźnieniem lotu.

Warto jednak pamiętać, że w Polsce samodzielne korzystanie z tych praw jest wciąż bardzo trudne i najczęściej wymaga drogi sądowej, a tam wsparcia adwokata. Pozywający linie, którzy wygrywają procesy, dostają nie tylko odszkodowanie, ale zazwyczaj także zwrot kosztów sądowych, w tym pomocy prawnej.

Podstawę prawną roszczeń stanowi rozporządzenie WE 261/2004 z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiające wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów.